Evlilik birliği içerisinde edinilen mal varlıklarının boşanma sonrası tasfiyesi, Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) en karmaşık ve hassas alanlarından birini oluşturmaktadır. Özellikle eşlerden birine üçüncü kişilerden, genellikle anne veya babadan gelen finansal destekle alınan gayrimenkuller, mal paylaşımı davalarında en çok ihtilaf konusu olan varlıklar arasında yer almaktadır. Potansiyel müvekkillerin en temel sorusu, haklarını koruma kaygısıyla sordukları “Aileden Gelen Para İle Alınan Ev Kişisel Mal Mı?” sorusudur.

Hukuki açıdan bakıldığında, bu paranın ve dolayısıyla edinilen evin hukuki niteliği, diğer eşin malvarlığı üzerinde talep edeceği Katılma Alacağı miktarını doğrudan etkiler. Bu nedenle, malvarlığınızın yasal korumasını sağlamak ve olası bir hak kaybına uğramamak için sürecin hukuki dayanaklarını ve ispat stratejilerini detaylıca anlamak gerekmektedir.

Türk Medeni Kanunu’nda Mal Rejimlerinin Temelleri ve Varlık Kategorileri

Türkiye’de 1 Ocak 2002 tarihinden sonra kurulan evliliklerde, eşler noterde bir mal rejimi sözleşmesiyle aksini kararlaştırmadıkça, yasal mal rejimi olan Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi otomatik olarak uygulanmaktadır. Bu rejim, tüm varlıkları kaynağına göre net bir şekilde iki ana kategoriye ayırır:

Edinilmiş Mal ve Kişisel Mal Tanım ve Örnekleri

Varlık Kategorisi	Hukuki Tanımı (TMK 219-220)	Örnekler	Tasfiye Esası
Edinilmiş Mal (EM)	Eşlerin ortak çabası, emeği ve gelirleriyle elde edilen değerlerdir.	Çalışma karşılığı ücretler, SGK ödemeleri, çalışma gücü kaybı tazminatı, kişisel malların gelirleri (kira/faiz).	Değerinin yarısı (%50) diğer eşe Katılma Alacağı olarak ödenir.
Kişisel Mal (KM)	Paylaşıma tabi tutulmayan, her eşin kendisine ait olan malvarlığı değerleridir.	Kişisel kullanım eşyaları, evlilik öncesi mallar, karşılıksız kazanımlar (miras, hibe, bağış).	Tasfiyeye dahil edilmez; her eş kendi kişisel malını geri alır.

---

Aileden Gelen Maddi Desteğin Hukuki Niteliği: Yargıtay İçtihatları

Mal paylaşımı davasında bir gayrimenkulün kişisel mal olarak korunup korunmayacağı, evin alımında kullanılan paranın hukuki kaynağına sıkı sıkıya bağlıdır. Bu süreç Yargıtay’ın yerleşik kararlarıyla pekiştirilmiş iki temel hukuki ilkeye dayanır:

1. Karşılıksız Kazanım İlkesi

Türk Medeni Kanunu, eşin üçüncü bir kişiden (örneğin anne veya babasından) herhangi bir karşılık beklentisi olmaksızın elde ettiği malvarlığı değerini ivazsız (karşılıksız) kazanım olarak kabul eder. Aile büyüklerinin çocuklarına ev alımı için yaptığı nakit yardımları, hukuki açıdan bir borç değil, genellikle bir bağış (hibe) olarak değerlendirilmektedir. Yargıtay içtihatlarına göre, bu paralar kişinin malvarlığına katılan kişisel mal sayılır.

2. Kişisel Mal Yerine Geçen Değer (Subrogasyon)

Kişisel mal statüsünün yalnızca nakit parayı değil, o para ile elde edilen malı da koruması subrogasyon (yerine geçme) ilkesi sayesinde gerçekleşir. TMK Madde 220/2 uyarınca, bir kişisel malın satılması veya başka bir değerle değiştirilmesi sonucunda elde edilen değerler de kişisel mal sayılmaya devam eder. Aileden gelen nakit para kullanılarak bir gayrimenkul alındığında, bu ev kişisel mal yerine geçen değer olarak kabul edilir ve diğer eşin Katılma Alacağı taleplerine karşı hukuken koruma altına alınır.

---

Mal Varlığının İspatı ve Edinilmiş Mal Karinesinin Yıkılması

TMK uyarınca, evlilik birliği süresince elde edilen tüm malvarlığı değerlerinin, aksine kesin bir kanıt sunulmadığı sürece edinilmiş mal olarak kabul edileceğine dair güçlü bir yasal karine bulunmaktadır. İddia sahibi eş, evin aileden gelen parayla alındığını kesin delillerle ispat etmekle yükümlüdür.

İspat Vasıtaları ve Stratejisi

• Banka Transfer Kayıtları: En güçlü delildir. Paranın aile büyüklerinin hesabından doğrudan alıcı eşe veya satıcıya, alım anına yakın bir zamanda transfer edilmesi. Açıklamada “ev alımına katkı/bağış” yazması ispat gücünü artırır.

• Yazılı Hibe Sözleşmesi: Noter tasdikli veya yazılı bir belge.

• Tapu Şerhleri: Bedelin kişisel mal fonundan karşılandığına dair tapuya düşülen özel şerh.

• Tanık Beyanları: Emlakçı, bankacı veya akrabaların paranın verilme amacına dair beyanları.

Risk Notu: İspatın yetersiz kalması durumunda, taşınmaz edinilmiş mal sayılır ve müvekkil açısından gayrimenkulün güncel sürüm değerinin yarısı kadar (milyonlarca liralık) hak kaybı doğabilir.

---

Karma Mallar ve Değer Artış Payı Alacağı (DAPA)

Gerçek yaşamda gayrimenkuller sıklıkla hem aileden gelen kişisel parayla hem de eşlerin ortak birikimi veya krediyle alınır. Bu durumda gayrimenkul karma mal niteliği kazanır. Katkıda bulunan kişisel malın, evin değer artışından pay alarak korunması için Değer Artış Payı Alacağı mekanizması işletilir.

KAPA ve Değer Artış Payı Farkı

2002 öncesi geçerli olan “Mal Ayrılığı Rejimi”nde Katkı Payı Alacağı (KAPA) talep edilirdi. Ancak güncel rejimde bu kavramın yerini Değer Artış Payı Alacağı almıştır. Yanlış alacak türünün talep edilmesi davanın usulden reddine neden olabilir.

Örnek Hesaplama Tablosu

Parametre	Tanım	Örnek Uygulama
Malın Katkı Tarihindeki Değeri	Gayrimenkulün alım tarihindeki piyasa değeri	400.000 TL
Kişisel Mal Katkı Tutarı	Aileden gelen ispatlı net ödeme	50.000 TL
Katkı Oranı	50.000 / 400.000	%12.50
Malın Tasfiye Tarihindeki Değeri	Karara en yakın tarihteki güncel değer	6.000.000 TL
Değer Artış Payı Alacağı	6.000.000 x %12.50	750.000 TL

---

Mal Paylaşımı Davasında Süreç Yönetimi

Başlangıç Şartları ve Zamanaşımı

Mal paylaşımı davası, boşanma davası ile birlikte açılsa dahi görülebilmesi için boşanma kararının kesinleşmesi ön koşuldur. Hak talebi, boşanmanın kesinleştiği tarihten itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresine tabidir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Yargılama yapma görevi Aile Mahkemelerine aittir. Yetkili mahkeme ise boşanma davasının görüldüğü yer mahkemesidir.

Evlilik Öncesi Krediyle Alınan Evin Durumu

Bir eşin evlenmeden önce kredi çekerek satın aldığı taşınmaz, kural olarak o eşin kişisel malıdır. Ancak, kredinin taksitleri evlilik birliği kurulduktan sonra da ödenmeye devam ediyorsa, durum karmaşık bir hal alır. Türk Medeni Kanunu’na göre, evlilik birliği içinde eşlerin elde ettiği gelirler (maaş vb.) edinilmiş mal sayıldığından, bu gelirlerle ödenen her bir kredi taksiti aslında ortak paylaşıma tabi olan bir değerin kişisel mala yatırılması anlamına gelir.

1. Edinilmiş Malın Kişisel Mala Katkısı

Evlilik öncesi alınan evin peşinatı ve evlilik tarihine kadar ödenen taksitler o eşin kişisel malı olarak kalmaya devam eder. Ancak evlilik tarihinden sonra, eşlerin ortak geliriyle (maaş, kazanç vb.) ödenen kredi taksitleri toplamı, evin değerine yapılmış bir edinilmiş mal katkısı olarak kabul edilir.

2. Katılma Alacağı Hesaplaması

Tasfiye sürecinde, evlilik içinde ödenen taksitlerin toplam kredi miktarına oranı belirlenir. Bu oran, evin tasfiye (karar) tarihindeki güncel sürüm değeriyle çarpılır. Ortaya çıkan rakamın yarısı (%50), diğer eşin Katılma Alacağı olarak hesaplanır.

Örnek Hesaplama Senaryosu:

Eşlerden biri evlenmeden hemen önce 1.000.000 TL değerinde bir ev almış ve toplamda 100 ay vadeli kredi çekmiştir.

• Evlilik tarihine kadar 20 taksit ödenmiş, evlilik birliği içinde ise 80 taksit eşlerin geliriyle ödenmiştir.

• Evin davanın sonundaki güncel değeri 10.000.000 TL‘ye çıkmıştır.

Parametre / Aşama	Tanım ve Hesaplama	Tutar / Oran
Toplam Kredi Yükü	Evin alımı için bankadan çekilen toplam taksit sayısı	100 Taksit
Kişisel Mal Payı (Evlilik Öncesi)	Evlenmeden önce ödenen taksitlerin toplam borca oranı (20 / 100)	%20
Edinilmiş Mal Payı (Evlilik İçi)	Evlilik sürerken ödenen taksitlerin toplam borca oranı (80 / 100)	%80
Evin Tasfiye (Güncel) Değeri	Mahkemenin hükme esas aldığı güncel piyasa sürüm değeri	10.000.000 TL
Edinilmiş Mal Tutarı	Güncel değerin evlilik içi ödemelere isabet eden kısmı (10M x %80)	8.000.000 TL
Katılma Alacağı (Eşin Hakkı)	Edinilmiş mal tutarının yasal olarak yarı yarıya paylaşımı (8M / 2)	4.000.000 TL

Bu senaryoda evin değerinin %70’lik kısmı (3.500.000 TL) edinilmiş mal katkısıyla oluşmuştur. Diğer eş, bu miktarın yarısı olan 1.750.000 TL üzerinde yasal hak sahibi olur.

3. Eşlerden Birinin Şahsi Parasıyla Yapılan Ek Ödemeler

Eğer evlilik sürerken kredinin bir kısmı veya tamamı, eşlerden birine yine ailesinden gelen bir mirasla veya bağışla (kişisel malıyla) kapatılmışsa, bu kısım paylaşıma dahil edilmez. Bu durumda hem kişisel malın hem de edinilmiş malın katkı oranları titizlikle ayrıştırılmalıdır.

İspat ve Hak Kaybının Önlenmesi

Bu tür dosyalarda banka kayıtları, ödeme dekontları ve evlilik tarihindeki bakiye borç miktarını gösteren belgeler davanın temelini oluşturur. Kredi taksitlerinin hangi kaynaktan ödendiğinin (ortak hesap, kişisel birikim, aile desteği) ispatlanması, ödenecek tazminat miktarını milyonlarca lira değiştirebilir.

---

Sıkça Sorulan Sorular

• Paranın Borç (Ödünç) Olduğunu İddia Etmek Avantajlı Mı? Hayır. Aile içi transferler bağış (hibe) karinesine dayanır. Borç iddiası; geri ödeme planı ve vade gibi ek ispat yükümlülükleri doğurur.

• Manevi Tazminat Kişisel Mal Mıdır? Evet. Bedensel veya manevi zarar nedeniyle alınan manevi tazminatlar kişisel maldır. Maddi tazminatlar ise gelecekteki kazanç kaybını telafi ediyorsa edinilmiş mal sayılabilir.

• Dava Ne Kadar Sürer? Değerleme süreçleri ve bilirkişi incelemeleri nedeniyle genellikle 1 ila 3 yıl arasında sürer.

• Evlenmeden önce aldığım evin kredisini evliyken ödedim, eşim hak talep edebilir mi? Evet, edebilir. Evlilik tarihinden sonra ödenen taksitler eşlerin ortak geliri (edinilmiş mal) ile yapıldığı için, diğer eş bu ödemelerin evin güncel değerine yansıyan oranının yarısını talep etme hakkına sahiptir. Ancak evin peşinatı ve evlilik öncesi ödenen kısmı tamamen size ait kalmaya devam eder.

Sonuç

Aileden gelen maddi destekle alınan ev, hibe niteliği ispatlandığı sürece kişisel maldır ve tasfiye dışıdır. Ancak bu koruma, karmaşık ispat kuralları ve teknik hesaplamalar gerektirir. Hak kaybına uğramamak ve malvarlığınızın güncel değerini doğru hesaplatmak için uzman bir Bursa Boşanma Avukatı ile çalışmanız elzemdir.